Materiały konferencyjne

WNIOSKI I POSTULATY Z KONFERENCJI ZBOŻOWEJ

Konferencja zbożowa – Białka Tatrzańska, 4-5 grudnia 2025 roku

Wyzwania dla branży zbożowej wynikające ze zmian klimatycznych oraz polityki krajowej i Unii Europejskiej

W czasie konferencji powołano komisję wnioskową, której celem było zebranie wniosków i postulatów dotyczących rynku zbożowego w Polsce.

Wnioski i postulaty z konferencji zbożowej

1. Istnieje pilna potrzeba dostosowania infrastruktury portowej w zakresie rozładunku i magazynowania zbóż. Niezbędna jest także modernizacja infrastruktury kolejowej, która umożliwi szybki i sprawny transport płodów rolnych na eksport. Uważamy, że dostosowana infrastruktura portowa i efektywny logistycznie transport kolejowy poprawi organizację i jakość przewozów, obniży koszty co może przyczynić się do wzrostu cen płodów rolnych.
2. Rolnicy dostrzegają konieczność rozszerzania wiedzy z zakresu ekonomii, funkcjonowania rynku rolnego, a szczególnie zarządzania oraz oceny ryzyka. Są to kompetencje niezbędne do skutecznego prowadzenia gospodarstwa. Dlatego już na etapie szkół średnich o profilu rolniczym, na uczelniach wyższych oraz w ramach szkoleń dla rolników należy systematycznie przekazywać wiedzę z tych obszarów.
3. Konieczne są zmiany w systemie ubezpieczeń płodów rolnych. Potrzebna jest szeroka, otwarta dyskusja nad nowym modelem ubezpieczeń, który realnie zwiększy zainteresowanie rolników. Oczekują oni gwarancji zwrotu kosztów poniesionych na produkcję oraz rzetelnej i obiektywnej oceny strat przez ubezpieczycieli. Ubezpieczenie powinno obowiązywać od momentu podpisania umowy i jej opłacenia. W przypadku przymrozków wiosennych niezbędne jest przesunięcie terminu ubezpieczenia na moment rozpoczęcia wegetacji.
4. Zwracamy uwagę na narastający problem szkód wyrządzanych przez dziki oraz konieczność skutecznego kontrolowania i redukowania nadmiernej populacji tych zwierząt.
5. Należy zwiększyć wykorzystanie ziarna na cele energetyczne, w szczególności do produkcji biopaliw. Istotnym kierunkiem porządkowania rynku zbożowego jest także wykorzystanie biomasy roślin zbożowych do produkcji biogazu. W tym celu konieczne jest uproszczenie procedur administracyjnych związanych z budową biogazowni w gospodarstwach rolnych. Postulujemy również ułatwienie procedur pozyskiwania certyfikatów umożliwiających spalanie zboża gorszej jakości w energetyce.
6. Zwracamy uwagę na niewykorzystany potencjał w zakresie przetwórstwa i eksportu produktów zbożowych przetworzonych. Jego uruchomienie może przyczynić się do wzrostu cen, a tym samym do poprawy opłacalności produkcji.
7. Niezbędne jest podejmowanie działań zmierzających do spowolnienia tempa wycofywania substancji aktywnych z rynku środków ochrony roślin, zwłaszcza w sytuacjach, gdy brak jest dla nich skutecznych alternatyw, do czasu wprowadzenia nowych rozwiązań.
8. Konieczne jest upowszechnianie odmian zalecanych do uprawy na podstawie systemu PDO. Można to osiągnąć poprzez zwiększenie liczby praktycznych szkoleń dla rolników oraz intensyfikację działań promocyjnych dotyczących właściwego doboru odmian, z wykorzystaniem danych COBORU (PDO), a także poprzez promocję kwalifikowanego materiału siewnego.
9. Rolnicy wykazują duże zainteresowanie udziałem w szkoleniach i spotkaniach informacyjnych dotyczących innowacji oraz nowych technologii w produkcji zbóż. Dostrzegana jest również potrzeba organizacji szkoleń tematycznych z zakresu produkcji nasiennej zbóż jako alternatywy dla produkcji konwencjonalnej, we współpracy z PIN.
10. Należy dążyć do jak najszybszego wprowadzenia regulacji unijnych umożliwiających stosowanie Nowych Technik Genomowych (NGT). Stanowią one szansę zarówno dla polskich hodowców, jak i rolników, umożliwiając uprawę nowych, wysokiej jakości odmian odpornych na szkodniki, choroby oraz stresy biotyczne i abiotyczne. Aby NGT mogły być skutecznie wdrażane w polskiej branży zbożowej, konieczne jest zapewnienie firmom hodowlanym i jednostkom naukowym odpowiednich środków na badania i prace rozwojowe. Finansowanie powinno być na tyle wysokie, aby w perspektywie kilku lat rolnicy uzyskali dostęp do nowych polskich odmian.
11. Rolnicy potrzebują jasnych i jednoznacznych regulacji prawnych, które będą ich chronić przed nakładaniem kar za działania niezbędne do utrzymania odpowiedniego poziomu produkcji w gospodarstwach.
12. Niezbędne jest podejmowanie działań poprawiających gospodarowanie wodą, w tym lepsze wykorzystanie wody opadowej w produkcji polowej poprzez inwestycje w systemy melioracyjne służące nawadnianiu oraz retencji wody.